تا به حال شده دلتان بخواهد در بالاترین نقطه زمین بایستید، دستهایتان را باز کنید و ببینید که ابرها مثل یک موج خروشان و بیقرار، درست زیر پای شما به یک صخره بزرگ برخورد میکنند و متوقف میشوند؟ جایی که در یک طرف آن، جنگلهای انبوه و همیشه سبز شمال با رطوبت و طراوتشان دلبری میکنند و در طرف دیگر، دشتهای خشک و کویری مرکز ایران با صلابت و سکوتشان جلوهگری میکنند.
اینجا اوپرت است؛ یکی از عجیبترین، بکرترین و رویاییترین مرزهای طبیعی ایران. جایی که طبیعت تصمیم گرفته یک خطکشی واضح بین دو دنیای کاملاً متفاوت بکشد. اگر شما هم خسته از شلوغی، آلودگی و روزمرگیهای شهر هستید و دلتان یک ماجراجویی واقعی در دل طبیعت بکر میخواهد، کولهپشتیتان را ببندید تا همسفر یکدیگر شویم و به این دیار شگفتانگیز سفر کنیم. در این مقاله قرار است سیر تا پیاز سفر به اوپرت را با هم بررسی کنیم؛ از مسیرهای دسترسی و تجهیزات لازم گرفته تا رازهای پشت پرده اقیانوس ابر معروفش.
دره اوپرت کجاست؟ (مرز ییلاق و قشلاق)
شاید اولین سوالی که در ذهنتان چرخ میزند این باشد که این بهشت پنهان دقیقاً در کدام گوشه از خاک ایران جا خوش کرده است؟ دره اوپرت در واقع نام یک منطقه ییلاقی و یک دیواره صخرهای بلند در مرز بین دو استان سمنان و مازندران است. به بیان دقیقتر، این منطقه نقطه تلاقی بخش جنوبی شهرستان ساری (منطقه دودانگه) و بخش شمالی شهرستان مهدیشهر در استان سمنان است.
اما چرا به اوپرت، مرز ییلاق و قشلاق یا مرز دو دنیا میگویند؟ راز اصلی این منطقه در جغرافیای خاص و منحصربهفرد آن نهفته است. اوپرت مانند یک سد طبیعی عظیم و دیوارهای بلند از جنس صخره، بین البرز مرکزی و کویر قرار گرفته است.
فاصله تهران تا اوپرت
برای ما پایتختنشینها یا کسانی که تهران را به عنوان مبدا سفر خود انتخاب میکنند، همیشه مسافت و زمان رسیدن به مقصد اهمیت زیادی دارد. خبر خوب این است که اوپرت آنقدرها هم از تهران دور نیست، اما به دلیل کوهستانی و سختعبور بودن بخشهای پایانی مسیر، نباید انتظار یک رانندگی جادهای ساده را داشته باشید.
فاصله تهران تا منطقه اوپرت (بسته به این که از کدام مسیر حرکت کنید) حدود ۲۳۰ تا ۲۵۰ کیلومتر است. شاید پیش خودتان بگویید: «خب، این مسافت که نهایتاً سه ساعت زمان میبرد!» اما عجله نکنید. مسیر سفر به اوپرت ترکیبی از اتوبان، جادههای فرعی آسفالته کوهستانی و در نهایت یک مسیر خاکی، ناهموار و آفرودی است. به طور متوسط، فرآیند سفر شما از تهران تا رسیدن به دشت و دیواره اوپرت بین ۴.۵ تا ۵.۵ ساعت طول میکشد.
پدیده اقیانوس ابر اوپرت؛ دیواری که ابرها را متوقف میکند!
حالا میرسیم به جذابترین، دیدنیترین و اصلیترین دلیل شهرت اوپرت: اقیانوس ابر. احتمالاً تصاویر اقیانوس ابر را در مناطقی مثل فیلبند یا اولسبلنگاه دیدهاید؛ اما اقیانوس ابر در اوپرت یک تفاوت ساختاری و ظاهری بسیار بزرگ با تمام ایران دارد که آن را به یک شاهکار مهندسی در طبیعت تبدیل کرده است.
در دره اوپرت شما فقط نظارهگر تودهای از ابر نیستید، بلکه شاهد یک جنگ تمامعیار میان رطوبت شمال و خشکی کویر خواهید بود! جریانهای هوای مرطوب و بارانزایی که از دریای خزر به سمت جنوب حرکت میکنند، در مسیر خود با دیواره صخرهای، بلند و سر به فلک کشیده اوپرت برخورد میکنند. ارتفاع این دیواره به قدری زیاد است که ابرها توانایی عبور از آن و رفتن به سمت سمنان را ندارند.
اتفاق شگفتانگیزی که رخ میدهد چیست؟
ابرها در پشت این دیواره صخرهای متراکم میشوند، روی هم سر میخورند و جانی خروشان به خود میگیرند. وقتی روی لبه این صخرهها میایستید، در سمت چپ خود (شمال) یک دریای بیکران، سفید و متلاطم از ابر را میبینید که با سرعت حرکت میکنند و میخواهند خود را به بالا بکشند، اما درست در مرز صخره، به محض برخورد با هوای خشک و گرمی که از سمت کویر سمنان میوزد، تبخیر شده و ناپدید میشوند!
در سمت راست شما (جنوب) هوا کاملاً آفتابی، خشک و صاف است. این تضاد حیرتانگیز—یعنی یک دست ابر و مه غلیظ در شمال و یک دست آسمان آبی و آفتابی در جنوب—تصویری است که تنها و تنها در اوپرت میتوانید در قاب چشمانتان ثبت کنید. ایستادن بر فراز این دیواره و گوش دادن به صدای باد، در حالی که ابرها زیر پایتان در حال رقصیدن هستند، تجربهای است که قطعاً تا پایان عمر فراموش نخواهید کرد.
بهترین زمان سفر به اوپرت چه فصلی است؟
دره اوپرت یک منطقه کاملاً کوهستانی و مرتفع است (ارتفاعی نزدیک به ۳۰۰۰ متر از سطح دریا)؛ بنابراین آبوهوای آن در طول سال دستخوش تغییرات شدیدی میشود. برای این که بتوانید بیشترین لذت را از سفر خود ببرید و شانس دیدن اقیانوس ابر را از دست ندهید، باید زمانبندی دقیقی داشته باشید.
بهار (اردیبهشت و خرداد)؛ فصل بهشت زمینی
بدون شک، بهترین، طلاییترین و رویاییترین زمان برای سفر به اوپرت، اواخر اردیبهشت و کل ماه خرداد است. در این زمان، دشتهای اوپرت فرشی از گیاهان تازه و گلهای وحشی رنگارنگ به تن میکنند. مههای منطقه در پرآبترین حالت خود هستند. ایر کمکم به منطقه کوچ میکنند و زندگی در ییلاق جریان پیدا میکند. احتمال شکلگیری اقیانوس ابر در این ماهها به دلیل تلاقی تودههای هوای سرد و گرم به اوج خود میرسد.
تابستان؛ فرار از گرمای ذوبکننده شهر
وقتی شهرهای بزرگ زیر شلاق گرمای تیر و مرداد صامت ماندهاند، اوپرت با آبوهوای خنک و حتی سرد خود در شبها، یک پناهگاه عالی است. در تابستان هوا کاملاً مطبوع است، اما دشتها دیگر آن سرسبزی زمردین بهار را ندارند و رو به زردی میروند. با این حال، همچنان شانس دیدن اقیانوس ابر (بهخصوص در روزهایی که هواشناسی در شهرهای شمالی بارش باران اعلام کرده) بسیار بالاست.
پاییز؛ سمفونی رنگها در سکوت مطلق
پاییز اوپرت یعنی جادوی رنگهای زرد، نارنجی و قرمز در جنگلهای پاییندست و سرمای گزندهای که در ارتفاعات حکمفرما میشود. اگر طبیعتگرد حرفهای هستید و با سرما مشکلی ندارید، مهرماه زمان خلوت و فوقالعادهای برای سفر است؛ اما از آبان به بعد، سفر به اوپرت به دلیل بارش برف و باران شدید و گل شدن شدید مسیرهای خاکی، بسیار خطرناک و عملاً غیرممکن میشود.
زمستان؛ خواب سپید و خشن
زمستانهای اوپرت سمنان شوخیبردار نیستند. بارش سنگین برف، کجشدن راهها و سرمای استخوانسوز، این منطقه را کاملاً خالی از سکنه میکند. مسیرهای دسترسی کاملاً مسدود میشوند و سفر به آن به هیچ عنوان توصیه نمیشود، مگر برای تیمهای کوهنوردی فوق حرفهای با تجهیزات کامل زمستانه.
دریاچه اوپرت کجاست؟
اگر در اینترنت یا شبکههای اجتماعی عبارت «دریاچه اوپرت» را جستجو کرده باشید، احتمالاً با تصاویر زیبا از دریاچهای روبرو شدهاید که درختان و کوهها در آن منعکس شدهاند و در توضیحات آن نوشته شده: دریاچهای در دل ییلاق اوپرت. اما بگذارید همینجا یک اشتباه رایج و بزرگ را با هم اصلاح کنیم. در منطقه ییلاقی و دیواره صخرهای اوپرت، هیچ دریاچهای وجود ندارد.محیط زیست ارتفاعات اوپرت شامل دشتهای مرتفع، چشمههای کوچک جاری و دیوارههای صخرهای است. پس این دریاچهای که از آن صحبت میکنند کجاست؟
تصاویری که به عنوان دریاچه اوپرت سمنان معرفی میشوند، در واقع متعلق به دریاچه چورت (میانشه) یا دریاچه الندان هستند. این دریاچهها در مناطق جنگلی بخش دودانگه یا چهاردانگه مازندران واقع شدهاند. از آنجایی که تورهای طبیعتگردی گاهی در یک سفر چندروزه، بازدید از دریاچه چورت و ییلاق اوپرت را در یک پکیج قرار میدهند، در ذهن بسیاری از مسافران این دو جاذبه با هم ادغام شدهاند!
مسیر دسترسی به اوپرت
برای رسیدن به بلندای اوپرت سمنان، چند مسیر مختلف وجود دارد. انتخاب مسیر بستگی به این دارد که مبدا شما کجاست، چه نوع خودرویی در اختیار دارید و چقدر اهل ماجراجویی و رانندگی در جادههای خاکی هستید. به طور کلی دو مسیر اصلی برای رسیدن به اوپرت وجود دارد.
مسیر اول: از جاده فیروزکوه و خطیرکوه
این مسیر به دلیل جاذبههای فوقالعادهای که در طول راه دارد، انتخاب اول بیشتر طبیعتگردان است. از تهران به سمت جاده فیروزکوه حرکت کنید. شهر فیروزکوه را رد کنید و جاده را به سمت مازندران ادامه دهید. پس از عبور از گردنه گادوک و دیدن پل معروف ورسک، در سمت راست جاده به خروجی جاده خطیرکوه میرسید. وارد جاده خطیرکوه شوید. این جاده آسفالت است اما صخرههای بلند دو طرف آن حس عجیبی به شما میدهد. در این مسیر از کنار کارخانههای شن و ماسه عبور میکنید. پس از طی مسافتی، جاده آسفالت تمام شده و مسیر خاکی و کوهستانی آغاز میشود. شما باید از روستاهایی مثل چاشم یا ملاده عبور کنید و به سمت ارتفاعات اوپرت پیش بروید. این بخش خاکی نیاز به خودروهای شاسیبلند یا رانندگی بسیار متبحرانه دارد.
مسیر دوم: از سمت سمنان و مهدیشهر
اگر از سمت استانهای مرکزی یا خود شهر سمنان حرکت میکنید، این مسیر برای شما راحتتر است. از سمنان به سمت شهر مهدیشهر (سنگسر) و سپس شهمیرزاد حرکت کنید. از شهمیرزاد جاده را به سمت روستای فولادمحله ادامه دهید. قبل از رسیدن به فولادمحله، یک خروجی به سمت روستای پرور وجود دارد. وارد این جاده فرعی و فوقالعاده زیبا شوید (منطقه حفاظتشده پرور). از روستاهای ملاده و تم عبور کنید. از اینجا به بعد جاده خاکی میشود و با دنبال کردن تابلوها و مسیرهای پاکوب آفرودی، به سمت ارتفاعات و ییلاق اوپرت صعود میکنید.
تجهیزات لازم برای کمپینگ در اوپرت
سفر به اوپرت، به ویژه اگر قصد شبمانی و کمپ زدن در دشت را داشته باشید، یک سفر شهری یا پیکنیک ساده نیست. اوپرت با هیچکس شوخی ندارد! هوای این منطقه در فصل تابستان هم میتواند ناگهان در عرض نیم ساعت از آفتابی داغ به رگباری شدید همراه با مه غلیظ و کاهش دمای شدید تغییر کند. بنابراین داشتن تجهیزات کامل، شرط اول سلامت و لذت بردن از سفر است. برای اینکه چیزی را فراموش نکنید، لیست تجهیزات ضروری را در جدول زیر برای شما دستهبندی کردهایم:
- سرپناه و خواب: چادر ضدآب و دوپوش، کیسه خواب مناسب (کامفورت زیر ۵ درجه)، زیرانداز عایق چادر
- پوشاک: کاپشن بادگیر یا گورتکس، لباس گرم قطبی یا پلار، لباس نخی خنک، کفش ساقدار طبیعتگردی، چند جفت جوراب اضافه
- روشنایی و انرژی: هدلامپ (چراغ پیشانی)، پاوربانک قدرتمند، باتری اضافه
- تغذیه و آب: آب آشامیدنی (حداقل ۳ لیتر برای هر نفر در روز)، غذاهای کنسروی یا خشک، اجاق سفری (پیکنیک کوچک)، قند و تنقلات انرژیزا
- بهداشتی و دارویی: جعبه کمکهای اولیه، قرصهای شخصی، ضدآفتاب، کرم ضد گزش حشرات، دستمال مرطوب
- مسیریابی و عمومی: نقشه آفلاین منطقه (مثل جِیپِیاِس یا نشان)، کیسه زباله بزرگ، چاقوی چندکاره
سفر به مرز ابرها با تور طبیعتگردی آوان تور
همانطور که متوجه شدید، سفر به اوپرت سمنان در کنار تمام زیباییهای مسحورکنندهاش، چالشهای لجستیکی و فنی خاص خود را دارد؛ از جادههای خاکی و آفرودی پر پیچوخم گرفته تا نبود آنتن موبایل، نبود امکانات رفاهی و تغییرات ناگهانی آبوهوا که همگی میتوانند یک سفر انفرادی را برای افرادی که تجربه کمی دارند، سخت یا حتی خطرناک کنند.
اگر دلتان میخواهد بدون دغدغه رانندگی در جادههای سخت، نگرانی از خرابی ماشین، دلهره پیدا نکردن محل مناسب برای کمپ یا گم شدن در مه غلیظ، فقط و فقط روی لذت بردن از اقیانوس ابر و عکاسی تمرکز کنید، بهترین راهکار سفر با یک تیم حرفهای و کاربلد است. تور طبیعتگردی آوان تور با سالها تجربه در برگزاری سفرهای بکینگ و کمپینگ در خاصترین نقاط ایران، شما را به این ماجراجویی رویایی دعوت میکند. یکی از بهترین سفر هایی که میتوانید با آوان تور تجربه کنید تور ارتفاعات اوپرت تا شهمیرزاد است.
چرا همراهی با آوان تور یک تجربه متفاوت است؟
- خودروهای ترانسفر مناسب: ما شما را با خودروهای توریستی ایمن تا ایستگاه آخر جاده آسفالت میبریم و برای بخش آفرودی و خاکی جاده، از خودروهای محلی و شاسیبلندهای مجهز استفاده میکنیم تا بدون خستگی و آسیب به مقصد برسید.
- لیدرهای مجرب و آشنا به منطقه: راهنمایان آوان تور تکتک مسیرهای پاکوب، چشمهها و بهترین نقاط برای تماشای اقیانوس ابر را مثل کف دستشان میشناسند و امنیت شما را در طول سفر تضمین میکنند.
- کمپینگ مجهز و اصولی: اگر تجهیزات کامل ندارید، نگران نباشید! آوان تور با فراهم کردن شرایط کمپینگ اصولی، به شما کمک میکند تجربهای لذتبخش و راحت از شبمانی در دل طبیعت داشته باشید.
- برنامهریزی دقیق هوایی: تیم ما با بررسی دقیق نقشههای هواشناسی، بهترین زمانها را برای اجرای تور انتخاب میکند تا شانس شما برای دیدن پدیده شگفتانگیز اقیانوس ابر به حداکثر برسد.
برای دیدن تقویم سفرهای اوپرت، کسب اطلاعات بیشتر و رزرو صندلی خود در این سفر سحرآمیز، همین حالا با کارشناسان آوان تورتماس بگیرید. ظرفیت تورهای ما به دلیل حفظ کیفیت و صمیمیت همسفران محدود است؛ پس همسفری با ما را در مرز ابرها از دست ندهید!
سوالات متداول
1- آیا با ماشین شخصی (سواری) میتوان به اوپرت رفت؟
خیر، توصیه نمیشود.** جاده تا روستاهای چند کیلومتر پایانی آسفالت است، اما مسیر نهایی رسیدن به بلندای اوپرت کاملاً خاکی، سنگلاخی و ناهموار است. خودروهای سواری معمولی در شرایط خشکی هوا با ریسکِ بالای آسیب به کف و جلوبندی مواجه هستند و در صورت بارندگی و گلشدن مسیر، عبور آنها کاملاً غیرممکن میشود. بهترین کار، استفاده از خودروهای دو دیفرانسیل یا نیسانهای محلی از آخرین روستا است.
2-آیا در اوپرت امکانات رفاهی و سرویس بهداشتی وجود دارد؟
خیر.اوپرت یک منطقه ییلاقی کاملاً بکر و طبیعی است؛ بنابراین در محل کمپ هیچگونه امکانات رفاهی، آب لولهکشی، برق شهری، مغازه، سرویس بهداشتی یا آلاچیقی وجود ندارد. برای دسترسی به مغازه یا امکانات اولیه باید به روستاهای اطراف (مانند چاشم یا ملاده) مراجعه کنید و برای کمپینگ باید تمام مایحتاج خود را همراه داشته باشید.
3-آیا اقیانوس ابر همیشه در اوپرت تشکیل میشود؟
خیر. شکلگیری اقیانوس ابر به شرایط آبوهوایی خاصی مانند میزان رطوبت شمال، جهت و سرعت باد و تلاقی تودههای هوای سرد و گرم بستگی دارد. اگرچه شانس دیدن آن در اواخر بهار و تابستان بسیار بالاست، اما پدیدهای همیشگی نیست؛ با این حال، تماشای ابهت دیوارههای صخرهای و دشتهای منطقه حتی بدون ابر هم ارزش سفر را دارد.